Fotospacery w Jaśle nabierają tempa. Po dwóch pierwszych spotkaniach, które pokazały, że dobrze znane ulice, detale i wieczorne światło potrafią odsłonić zupełnie inne oblicze miasta, przyszedł czas na kolejne fotograficzne doświadczenia. Tym razem uczestnicy cyklu mierzyli się z rytmem miejskiej przestrzeni, pracą z człowiekiem w kadrze oraz fotografią w bardziej spokojnym, niemal kontemplacyjnym wydaniu, podczas spotkania w winnicy o zachodzie słońca.
Trzeci fotospacer odbył się pod hasłem „Rytm miasta”. Jasło stało się wtedy nie tylko tłem, ale żywą przestrzenią, w której można było szukać powtarzalności, kierunków, linii, kontrastów i ruchu. Uczestnicy zwracali uwagę na to, co zwykle umyka podczas codziennego przechodzenia tymi samymi ulicami: układ chodników, rytm okien, światło odbijające się od elewacji, przechodniów wpisujących się w miejską kompozycję czy drobne gesty, które nadają ulicy własne tempo.
Było to spotkanie o patrzeniu szerzej, ale też uważniej. Nie chodziło wyłącznie o wykonanie poprawnego zdjęcia, lecz o próbę uchwycenia miejskiego pulsu. Tego, jak przestrzeń zmienia się wraz z ruchem ludzi, światłem, cieniem i perspektywą fotografa. Dla jednych najważniejsze okazały się kadry bardziej uporządkowane, geometryczne, dla innych momenty przypadkowe, dynamiczne, znalezione gdzieś pomiędzy codziennością a obserwacją.
Czwarty fotospacer przeniósł akcent z przestrzeni na człowieka. Tematem spotkania była praca z osobą fotografowaną, jeden z tych obszarów fotografii, który wymaga nie tylko znajomości aparatu, ale również uważności, komunikacji i zaufania. Uczestnicy rozmawiali o tym, jak prowadzić osobę przed obiektywem, jak budować swobodną atmosferę i jak szukać kadru, w którym człowiek nie jest jedynie dodatkiem do zdjęcia, ale jego najważniejszym elementem.
Było więc o portrecie, świetle, tle, ustawieniu sylwetki i gestach, ale również o tym, czego nie da się zamknąć w technicznych parametrach. O relacji między fotografującym a fotografowanym. O tym, że dobre zdjęcie człowieka często zaczyna się jeszcze przed naciśnięciem spustu migawki: od rozmowy, od uważnego spojrzenia, od wyczucia momentu.
Piąte spotkanie miało już zupełnie inny charakter. Fotospacer w winnicy, połączony z fotografowaniem zachodu słońca, był okazją do spokojniejszej pracy ze światłem, kolorem i nastrojem. Po miejskich kadrach i portretowych ćwiczeniach przyszedł czas na przestrzeń bardziej otwartą, miękką i naturalną. Uczestnicy mogli obserwować, jak zmienia się krajobraz wraz z ostatnimi promieniami słońca, jak światło wydobywa faktury, jak ciepłe barwy wieczoru budują atmosferę zdjęcia.
To spotkanie pokazało inną stronę fotografii: mniej pośpieszną, bardziej cierpliwą. W takich warunkach ważne staje się czekanie. Na właściwy moment, na zmianę światła, na układ chmur, na ten krótki fragment wieczoru, kiedy zwykły krajobraz zaczyna wyglądać inaczej. Fotografia winnicy stała się więc nie tylko ćwiczeniem technicznym, ale też lekcją uważności.
W tym projekcie ważne jest jednak nie tylko to, co dzieje się przed obiektywem. Równie istotne okazało się to, co wydarzyło się pomiędzy uczestnikami. Dla części osób udział w fotospacerach był naturalną decyzją, dla innych spontanicznym krokiem poza własną strefę komfortu. Jedna z uczestniczek przyznała, że zapisała się na „Winne spojrzenia” właściwie bez większego planu, trochę za namową mamy. Dopiero później, widząc w grupie osoby mocno związane z fotografią, zaczęła zastanawiać się, czy to rzeczywiście miejsce dla niej. Z czasem okazało się jednak, że właśnie o to w tym chodzi: nie trzeba być „z branży”, mieć ogromnego doświadczenia ani porównywać się z innymi. Wystarczy chęć patrzenia, próbowania i uczenia się w swoim tempie.
To bardzo dobrze pokazuje sens całego cyklu. Fotospacery nie są zamkniętym spotkaniem dla zawodowców ani konkursem na najlepszy kadr. Są przestrzenią, w której obok siebie mogą iść osoby z dużym doświadczeniem fotograficznym i ci, którzy dopiero zaczynają patrzeć przez aparat bardziej świadomie. Jedni podpowiadają, inni pytają. Jedni pokazują swoje kadry, inni dopiero nabierają odwagi. I właśnie w tym wspólnym chodzeniu, rozmowach i podglądaniu różnych sposobów patrzenia rodzi się największa wartość projektu.
Nieprzypadkowo po kolejnych spotkaniach pojawia się myśl, że szkoda byłoby kończyć tę fotograficzną przygodę wraz z zamknięciem projektu. Uczestnicy mówią o tym, że takie spacery mogłyby odbywać się dalej, już mniej formalnie, co jakiś czas, po prostu po to, by razem wyjść z aparatem, porozmawiać i poszukać kolejnych kadrów. Bo kiedy raz zobaczy się, że fotografowanie może być wspólnym doświadczeniem, trudno wrócić do przekonania, że zdjęcia robi się wyłącznie w pojedynkę.
Kolejne fotospacery potwierdziły, że cykl nie jest wyłącznie nauką obsługi aparatu. To raczej wspólne uczenie się patrzenia: na miasto, na ludzi, na światło i na miejsca, które często znamy tylko powierzchownie. Każde spotkanie ma inny temat, inne tempo i inną energię, ale łączy je jedno: przekonanie, że fotografia może być pretekstem do zatrzymania się i zobaczenia więcej.
Fotospacery w Jaśle stały się przestrzenią spotkania osób, które chcą fotografować świadomiej. Bez presji konkursu, bez oceniania, bez pośpiechu. Z aparatem, telefonem, własną wrażliwością i gotowością do tego, by spojrzeć na znane miejsca z innej perspektywy.
Po pięciu spotkaniach widać już wyraźnie, że ten cykl buduje coś więcej niż zbiór zdjęć. Buduje fotograficzną opowieść o Jaśle i jego okolicach, opowieść tworzoną wspólnie, krok po kroku, spacer po spacerze. A być może także początek czegoś, co zostanie z uczestnikami na dłużej niż sam projekt.
#wInneSpojrzenia
